woensdag 8 oktober 2008

Dokters van nu?

'Wij beschouwen een patiënt op intensieve zorg niet als een mens, maar als een reeks cijfertjes: iemand met een pO2-waarde van X, die je Y mg van product Z toedient'. Zo staat het in Humo deze week. Een uitspraak van een arts in opleiding en een schrijnend teken van de ontmenselijking (lees: de achteruitgang) van de geneeskunde. Want zo werkt het niet, jongedame! Spoel je mond!! Mocht ik je prof zijn, je kon je assistentschap op je mooie buikje schrijven! Die patiënt op intensieve is nu eenmaal geen reeks cijfertjes, maar een mens, met een ziekte, die lijdt. 'Dokters van nu' raken hun patiënten steeds minder aan, omdat ze zich beroepen op technische onderzoeken en daardoor ook meer fouten maken. Zal ik het verhaal vertellen van een man met een pancreastumor die de artsen op basis van de foto laten 'wachten', terwijl ze bij een eenvoudig klinisch onderzoek de uitzaaiingen in de buikwand al hadden kunnen voelen? 'Dokters van nu' leren ook niet meer om op een goeie manier een patiënt te onderzoeken, laat staan met hen een gesprek te hebben. Ik hoorde onlangs een verpleegkundige van de intensieve zorg vertellen dat slechts één arts van het ziekenhuis waar ze werkt zijn patiënten op de intensieve zorg daadwerkelijk klinisch onderzoekt, aanraakt! De rest doet het zoals in Humo, en kijkt enkel naar de schermpjes... Een kennis die onlangs herstelde van een hersentumor zei: 'Ik heb me nog nooit zo eenzaam gevoeld als op de intensieve zorgen'... Mooie boel, de dokters van de toekomst...

8 opmerkingen:

Summer Ghost zei

Ik denk dat zo'n instelling op de ER afdeling de enige correcte ingesteldheid is, voor je er volledig aan ten onder gaat en al uw werk emotioneel mee naar huis neemt.

Just my 2 cents

shrink zei

@SG: with all due respect, SG, maar dan heb je 't niet begrepen. ik mag, meen ik, de opmerking maken gezien ik zelf arts ben. als je met die ingesteldheid zo'n job doe, dan ben je geen goeie arts, no way, hoe goed je de schermpjes ook kent. mesnelijk zijn, je patienten onderzoeken en hen als mens in hun waardigheid zien heeft niks te maken met je kunnen afgrenzen en je werk niet mee naar huis nemen. ik kan je verzekeren dat ik heel wat menselijk leed te slikken krijg en ik neem dat niet mee naar huis, maar dat betekent niet dat je je patienten als objecten moet/mag zien, want dat zijn ze niet, en spijtig genoeg gebeurt dat vandaag meer en meer...

Summer Ghost zei

Zal dan ook afhangen an uw persoonlijkheid, want ik ken veel mensen die hun werk meenemen naar huis. Als je zo'n zaken meeneemt naar huis, is dat toch een pak erger dan wanneer je een slechte EBITA hebt bvb.

Dus in die optiek kan ik dat volledig begrijpen. Al ben ik geen dokter natuurlijk.

Trits zei

In mijn ogen is dit vooral een mes dat langs twee kanten snijdt. Enerzijds levert emotionele belasting een zeer sterke, zoniet de sterkste bijdrage tot mentale uitputting, werkstress en burnout. Emowerk staat bij ons tussen de arbeidsnerden dan ook erg hoog gerangschikt als risicoberoep. Zonder een degelijk aanbod van resources (o.a. een goede werksfeer, ondersteuning van de leiding, noem maar op), is de kans zeer reëel dat je er vroeg of laat zelf aan onderdoor gaat. Vandaar dus wellicht de ingesteldheid van dergelijke artsen. En gelijk ook de SG-shrink discussie ;-)

Anderzijds zijn er twee zeer sterke argumenten om dergelijke ingesteldheid meteen met de vloer gelijk te maken. En dit zowel van een ethisch standpunt als vanuit een motivationeel arbeidspsychologisch standpunt. Ten eerste, inderdaad shrink: het gaat hier om mensen. Patienten. Noem het klanten. Welk nut heeft het om alle aders te zuiveren en de littekens zo onopvallend mogelijk op de huid achter te laten, als de patient in kwestie geen steun ondervindt in het verwerken van het hele gebeuren? With all due respect, maar psychische resources zijn vaak des te bepalend voor een uiteindelijk herstel (ik heb daar ooit een paper over gelezen maar kan me met de beste wil der wereld niet meer herinneren welke het was *snif*). Een patient die aan 'zijn lot overgelaten wordt' op dat vlak, doorloopt een langere herstelperiode dan een patient die met de nodige zorg en menselijkheid (ja, menselijkheid!) behandeld werd voor de operatie en na de revalidatie. Puur ethisch werkt het dus al niet wanneer je patienten gaat objectiveren. Ik durf me zelfs de vraag stellen waarom je dan eigenlijk gaat opereren? Mens sana in corpore sano. En dat werkt in twee richtingen.
Verder het motiverende gegeven. Waarom wil je getver eigenlijk arts worden als je het meest duidelijke basisgegeven van je beroep aan de kant wil schuiven (met name: je werkt met MENSEN)? Voor de centen??? Voor de naam? De faam? Mjah, ik kan wel uren doorgaan over de lange termijneffecten van extrinsieke motivatoren op performantie en zelfs eigen levensgeluk. En die zijn niet goed ;-)

Samengevat: het is niet makkelijk. Maar waar ben je inderdaad mee bezig? Ontkennen dat het hier om mensen gaat, is maar hetzelfde als een IT'er die ontkent dat hij met een pc werkt... of die niet wil inzien dat het programma dat hij of zij ontwikkelt uiteindelijk door een mens gebruikt moet worden. En dat begrijpen we toch allemaal wel, niet? ;-) Nu ja, ik treed ook regelmatig op in de specialisatie arbeidsgeneeskunde... en doe sterk mijn best om deze doelgroep toch wat meer humane houvast mee te geven!

En nog een heel kleintje: naar wat ik vaak hoor van mijn ouders, waren de dokters van vroeger niet veel beter ;-) Alleen zou men nu wel beter mogen weten... *zucht*

Tom zei

Vroeger was alles beter...

maar toch enkele bedenkingen:

- is iemand in een bepaalde functie die een interview geeft of een uitspraak doet, meteen representatief voor een hele groep? Uiteindelijk gaat het nog altijd over individuen. Overigens zit in iedereen die zelfs ook maar die studies overweegt, een basis menselijkheid en idealisme denk ik zo.

- Papier is hard. Er staat wat er staat, maar de nuance in een menselijke stem of de bijhorende lichaamshouding en -taal gaat natuurlijk helemaal verloren, waardoor woorden op papier soms anders kunnen overkomen dan in gesproken vorm.

- is iemand die nog in opleiding zit, zich al tenvolle bewust van wat de jobinhoud later is? Wat er al dan niet nog allemaal komt bij kijken? Ik ben zelf geen dokter en heb ook geen 'mensgerichte' opleiding genoten, maar sommige ideeën of opvattingen die ik tijdens mijn studie over mijn toekomstige jobinhoud had, heb ik ondertussen in de praktijk al helemaal moeten herzien of zelfs aan de kant schuiven.

Maar voor de rest begrijp ik natuurlijk wel helemaal de tendens van deze blog. En ik volg die ook. Het zou inderdaad verkeerd zijn om alle technische middelen als leidraad te gebruiken. Terwijl ze in mijn ogen nog altijd niet meer zijn dan een nuttige aanvulling. De basis blijft inderdaad een klinisch onderzoek, en van daaruit kun je dan met technische hulpmiddelen een diagnose stellen en handelingen opstarten om de patiënt te helpen.

Of om even op mijn terrein te komen: al is een monteur in een garage nog zo handig met elektronische diagnose-apparatuur, ik verwacht wel nog altijd dat de man/vrouw in kwestie een voldoende groot mechanisch inzicht en gezond verstand in zich heeft om de boel dan ook te repareren en ook nog in staat is diagnoses te stellen zonder technische hulpmiddelen.

groet,
Tom

syho zei

maar er is toch een verschil met "dingen naar huis meenemen" en "mensen als mensen zien"? Als je dingen meeneemt naar huis ben je idd niet geschikt voor zo'n beroep denk ik, maar je moet mensen als mensen blijven zien, waar doe je het anders voor?

shrink zei

@ll: tx voor de zinnige (en professionele!)comments. ik denk niet dat het om een eenmalige uitspraak van een stagiair gaat. ik heb die enkel als aanleiding genomen om een punt te maken, met het risico als nestbevuiler versleten te worden. ik meen dat er een mentaliteitswijziging is en dat de tendens naar een ontmenselijkte geneeskunde een feit is (cfr het verhaal van de verpleegkundige op IC). ik ben zeker niet tegen de technische vooruitgang, wel integendeel. het enieg probleem is dat die vandaag te veel in de plaats van de kliniek (lees: menselijk contact) komt...

yab zei

Wel, ik moet zeggen dat ik persoonlijk die evolutie die jij beschrijft ook ervaren heb. Je krijgt een uitslag van een labo terug (een zogezegde overdosis amfetamines) en je staat daar als familie te argumenteren dat dit resultaat onmogelijk juist kan zijn. Moeilijk dat het was om dat bloedonderzoek opnieuw te laten doen, je hebt er geen gedacht van. Blijkt achteraf natuurlijk dat er een fout in het labo gebeurd is...